mannetje kleine watersalamander, waterfase
| Dit is een wettelijk beschermde diersoort. Het bezit van deze diersoort en de handel hierin zijn strafbaar. |
Salamanders
zijn erg leuke dieren. Het is goed mogelijk om in een kleine tuinvijver
hun gedrag te observeren. Ze kunnen zich in vijvers prima voortplanten
en de hele ontwikkeling van ei via larve tot jonge salamander is te
volgen. Veel mensen zien dan ook graag salamanders in hun vijver.
Niet
alle vijvers zijn geschikt voor salamanders. Salamanders zijn erg goed
in staat om ongeschikte vijvers te verlaten en op zoek te gaan naar een
meer geschikt leefgebied, desnoods een paar kilometer verderop. Dit
betekend dat uitzetten van salamanders weinig zin heeft: als de vijver
ze niet bevalt zijn ze na korte tijd vertrokken. Tegelijkertijd zijn
inheemse watersalamanders heel goed in staat om een geschikte
tuinvijver te vinden en binnen enkele jaren na de aanleg te bevolken.
Zo
nu en dan worden watersalamanders verkocht voor tuinvijvers. Dit zijn
uitheemse (exotosche) soorten, want de inheemse soorten zijn wettelijk
beschermd en mogen niet gevangen, niet worden vervoerd en niet te koop
worden aangeboden. Deze uitheemse salamanders zijn net zo goed in staat
om een vijver te verlaten en moeten daarom uitsluitend in een
buiten-terrarium worden gehouden. Een buiten-terrarium is een vijver +
landgedeelte met een volledig dichte muur eromheen. Zo'n muur moet hoog
genoeg zijn om te voorkomen dat ze via planten over de muur kunnen
klimmen, bijvoorbeeld een halve meter hoog. Verder moet er een naar
binnen stekende rand aan de bovenkant zitten, want salamanders zijn in
staat om langs een loodrechte wand omhoog te klimmen. Tenslotte moet de
muur minstens een halve meter de grond in gaan want salamanders
overwinteren in lisse grond, en het is niet denkbeeldig dat ze in het
voorjaar 'aan de verkeerde kant' bovenkomen. Uiteraard kunnen deze
'salamanders uit de winkel' ook in een (binnenshuis staand) terrarium
worden gehouden. Een mogelijke uitzondering hierop is de axolotl.
Om voor salamanders geschikt te zijn moet een vijver voldoen aan de volgende eisen:
- Veel onder water groeiende planten of draadalg (!). Dit geeft beschutting en de salamanders leggen hun eitjes in de planten.
-
Geen vis. Vissen eten salamander-larven en grotere vissen eten ook
volwassen watersalamanders. Hierom mijden salamanders plaatsen met veel
vis. In een grote, dicht beplante vijver kunnen salamanders wel samen
leven met een klein aantal 'salamander-vriendelijke' vissen zoals goud-elritsjes,
maar het is beter als er helemaal geen vissen in de vijver zitten. Dit
verklaart ook waarom het zo'n groot probleem is wanneer vissen worden
losgelaten in amfibieën-poelen. Er zijn diverse gevallen bekend
waar uitgezette zonnebaarzen en goudvissen grote salamanderpopulaties hebben uitgeroeid.
-
Een geschikt landhabitat in de omgeving. Watersalamanders zijn meestal
alleen in het voorjaar in het water aanwezig, de rest van het jaar
leven ze op het land. Hier hebben ze een veel beschutting nodig, en een
wat vochtige omgeving. Over het algemeen geld: hoe dichter de
begroeiing en hoe rommeliger de tuin, hoe beter. Heel geschikt zijn
stapels hout en stenen.
Externe links:
Stichting Reptielen, Amfibieën en Vissen Onderzoek Nederland: brengt o.a. het voorkomen van inheemse soorten in kaart.
Uitgebreide informatie over het houden van watersalamanders kunt U vinden op de site van de Salamandervereniging en Harry's Salamanderweb.
